Rust is iets wat je zelf moet regelen, niet iets wat zich zomaar aandient
Kun je het je nog herinneren, de grote vakantie uit je kindertijd? Eindeloos leken die zes weken vrij van school. Geen gehaast en heerlijk spelen. Maar ook vervelen op z’n tijd. Wat een verschil met vandaag de dag. Zelf ben ik sinds kort weer aan de schoolvakanties gebonden en de eindeloze weken van toen vliegen nu razendsnel voorbij. Geen wonder, als ik kijk hoe ik er mee omga.

Vakantiestress
Eerst is daar de stress van het op vakantie gaan. Ik weet niet hoe dit bij anderen loopt, maar ik ervaar “inpakken en wegwezen” als een behoorlijk zenuwslopend gebeuren.
Eenmaal op het vakantie adres duurt het wel een paar dagen voor we geacclimatiseerd zijn. We zijn druk met het verkennen van de omgeving – waar zit hier een supermarkt/speeltuin/zwembad – en de kinderen moeten wennen aan alle nieuwigheid. Pas na een paar dagen dringt de vraag zich op: wat zal ik eens gaan doen nu ik niks te doen heb? En het duurt nog veel langer voor ik die vraag durf te beantwoorden met: NIETS. Dat wil zeggen, niets nuttigs, niets met een doel of met een plan.

Werk mee op vakantie
Voor sommige mensen is de wat-zal-ik-eens-gaan-doen vraag een dusdanig bedreigende vraag, dat ze hun werk meenemen op vakantie. Ik las op een ondernemersblog dat mensen elkaar de tip gaven om elke dag een half uur de mail te checken tijdens de vakantie, zodat je altijd bereikbaar kunt zijn voor je klanten. Voor managers zijn er tegenwoordig speciale boeken om tijdens de vakantie vakkennis mee op te halen. En ik ken niemand die z’n mobiele telefoon thuis laat of structureel uitzet in de vakantie. Doe ik zelf ook niet.

Eenmaal thuis heb ik nog een paar rustige weken. In mijn branche is de zomer komkommertijd. Dat wil niet zeggen dat ik deze weken ook als rustig ervaar. Net als op mijn vakantie adres, schieten er eerst allerlei zaken door mijn hoofd die juist in deze zomerperiode prima opgepakt kunnen worden: van schoonmaken tot verven en fotoboeken maken. Waar nooit iets van terecht komt, omdat ik telkens vergeet dat komkommertijd niet betekent dat er helemaal niets meer te doen is op werkgebied. Kortom, zelfs als het rustig is, lijk ik tijd te kort te komen.

Je overgeven aan rust
Ik weet dat ik geen uitzondering ben. En dat het voor de meeste mensen ontzettend lastig is om zich over te geven aan rust. We zijn zo gewend aan constant in de Doe-stand staan, dat we ons geen raad meer weten op het moment dat we hem uitzetten. Toch is het belangrijk dat we ons zelf af en toe uit die Doe-stand halen, omdat het ruimte creëert voor andere zaken. Wie voortdurend in actie is, richt zich vooral op de korte termijn, de dingen die nu gedaan moeten worden. Daarmee onderdruk je twee andere belangrijke krachten: creativiteit en gevoel.

Vakantie maakt creatief
Creativiteit heb je nodig voor nieuwe ideeën en lange termijn plannen. Zonder creativiteit blijf je altijd in hetzelfde cirkeltje van dezelfde routines ronddraaien. Om je creativiteit te voeden heb je nieuwe prikkels nodig en de rust om ze binnen te laten komen. Vakantie maakt daarom ook vaak creatief. In een nieuwe omgeving, ver weg van alles, zie je ineens de oplossing voor het probleem of krijg je een briljant idee. Het is ook een prima tijd om eens na te denken waar je over bijvoorbeeld 5 of 10 jaar wilt staan in je leven.

Innerlijke rust
Gevoel is je innerlijke kompas, het vertelt je wat belangrijk voor je is en waar je grenzen liggen. Negatieve gevoelens zoals angst, verdriet en boosheid zijn niet erg geaccepteerd in onze cultuur. We stoppen ze dan ook vaak weg. Meestal komen ze vervolgens op een andere manier te voorschijn. De boosheid van je werk reageer je ineens af op je partner. En wie stelselmatig over z’n eigen grenzen gaat, wordt uiteindelijk ziek. Regelmatig rust nemen en je af vragen wat iets met je doet en aandacht besteden aan de signalen van je lichaam, komt je fysieke en mentale gezondheid ten goede. Ook daar leent vakantie zich uitstekend voor.

Laat je inspireren door je kinderen
En als je niet goed weet hoe je uit je Doe-stand kunt komen, kijk dan eens naar kleine kinderen. Zij zijn meesters in het omgaan met zowel creativiteit als gevoelens. Ze kunnen zich uren vermaken met wat dan ook, een takje wordt een toverstok, een steentje een schat. Negatieve gevoelens steken ze niet onder stoelen of banken, positieve trouwens ook niet.
Het grootste verschil tussen mijn kinderen en mij, is dat zij (nog) niet leven in een wereld waarin ze van alles moeten van zichzelf. Ze houden zich alleen maar bezig met wat ze op dit moment leuk lijkt. En ze denken daarbij niet veel verder dan vandaag. Daarom duurt de grote vakantie voor mijn dochter tot en met de laatste dag eindeloos, terwijl ik in week 5 al begin te denken: goh, weer bijna voorbij.

Zet jezelf op non-actief: tips
Heb je geen kleine kinderen in de buurt? De volgende tips werken ook jezelf op non-actief te stellen:

• Spreek met jezelf een bepaalde periode af waarin je helemaal niks hoeft te doen. Dat kan een dag zijn, een weekend of een paar uur. Houd pen en papier in de buurt en schrijf alles wat je te binnen schiet aan moet-nog-gebeuren gewoon op (kijk wel uit dat dit niet de volgende verplichte activiteit wordt. Het doel is niet een to do lijst creëren, maar zaken loslaten). Doe pas iets met de opgeschreven dingen als de periode die je met jezelf hebt afgesproken voorbij is.

• Volg een tijd lang, bijvoorbeeld een maand of drie maanden, zoveel mogelijk je impulsen. Dat wil zeggen, geef zoveel mogelijk toe aan dingen waar je enthousiast van wordt. Dus als je graag op het strand wandelt en in het oosten van het land woont: ga gewoon op die vrije dag naar het strand, ook al is het twee uur rijden.

• Ga iets doen wat je als kind heel leuk vond. Het geeft niet dat je niet perfect kunt tekenen, dat kon je vroeger ook niet en toch was het leuk.

• Uiteraard werken meditatie en mindfullness technieken goed.

• Realiseer je één ding heel goed: de lijst met dingen-die-gedaan-moeten-worden wordt nooit kleiner. Zo druk als je leven nu is, zo druk is het ook volgende week, volgende maand en volgend jaar. Het enige verschil is dat je nu nog niet waarmee je het dan druk zult hebben. Rust is iets wat je zelf moet regelen, niet iets wat zich zomaar aandient.

Sylvie Mellenbergh

Meer lezen van Sylvie?
Lees ook het interview ‘13 vragen aan Sylvie Mellenbergh’ en haar artikel ‘Prettig gestoord worden’.

Sylvie Mellenbergh is oprichtster van Passie Kompas, een coachingsbureau dat vrouwen ondersteunt bij het realiseren van hun professionele doelen. Passie Kompas biedt individuele coaching, teamcoaching en workshops voor vrouwen met ambitie. Om te bepalen waar hun focus gaat liggen en hoe ze deze kunnen behouden.

Vakantietijd! Hier volgen enkele tips voor hoe je uitgerust van vakantie terugkeert en weer fris aan kunt beginnen. Want hoe vaak gebeurt het wel niet dat je in je hoofd gewoon doorgaat meet alles en helemaal niet tot rust komt?

Je vakantie moet lang genoeg zijn. Wil je echt geestelijk en lichamelijk tot rust komen? Ga er dan minimaal twee weken tussenuit.

‘Ik ga op vakantie en neem NIET mee….’, maak die lijst eens. Zodat je niet zoals zo vaak met je computer, papieren en ander leeswerk in de weer bent dat te maken heeft met je werk.

Voorkom contact met je werk. Laat je zakelijke toestel thuis of check ‘m slechts een keer per dag. En zeg nooit dat je bereikbaar bent tijdens je vakantie.

Laat je mail voor wat die is. De wereld kan best even zonder je. En jij al helemaal zonder haar.

Sluit je even helemaal af. Kijk even geen tv. Laat de wereld maar even zelf draaien.

Probeer even in het nu te leven en niet aan ‘morgen’ te denken. Ga ook niet malen over hoe je alles tot nu toe hebt gedaan in het leven. Je kunt het niet veranderen. Leef NU!

Een goede manier om even uit de alledaagse hectiek te stappen is naar het museum gaan. Een mooie locatie om te ontspannen, nieuwe ideeën en inspiratie op te doen en de gedachten te verzetten. Ook goed voor zelfreflectie. In een museum hangt vaak – ook al klinkt het wat vreemd gezien de vele historische musea – een tijdloze sfeer. Met veel rust. En steeds vaker mooie belevingen waarin je je kunt onderdompelen. Soms geholpen door interactieve multimedia, die – indien smaakvol en inventief toegepast – grote toegevoegde waarde kunnen hebben en een echte beleving tot stand brengen.

Maar ook de meest ‘simpele’ of ‘kale’ musea kunnen prachtig zijn om te ervaren.

Een museum dat de moeite waard is om te bezoeken, is het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem, een museum over het dagelijks leven van gewone mensen in de afgelopen 250 jaar. Het verleden tot komt leven in de ruim 90 historische gebouwen. Bijzondere ontmoetingen, geuren, beelden en verhalen brengen onvergetelijke herinneringen naar boven. Het museum is volop in beweging en er komen elk seizoen weer nieuwe attracties bij.

In het museumpark is van alles te doen voor jong en oud. Op het plein in de beroemde Zaanse buurt is speelgoed van vroeger te bewonderen, met een trekpontje vaart de bezoeker over de grote vijver en daarna geniet de bezoeker van een portie overheerlijke poffertjes in de gezellige kraam! Ieder weekend en in de schoolvakanties zijn er diverse activiteiten voor kinderen te doen.

Het Nederlands Openluchtmuseum is een nationaal museum over de cultuur van het dagelijks leven van gewone mensen.

Tijdens het Winterseizoen heeft het Openluchtmuseum een speciaal programma.

Stap een andere tijd binnen
De meest bijzondere vakantie prijkt er op de homepage van de website van Het Betere BoerenBed. En inderdaad, op de kiekjes zien we oer-hollandse taferelen die herinneren aan vroegere tijden. Een avontuurlijke plek waar je met de kinderen heen kunt. Weg uit de stad, weg van het werk. Terug in de tijd. Naar ‘het eerlijke landleven van toen’. Een goede bestemming voor wie bewust zoekt naar kwaliteit en kleinschaligheid. In de comfortabele BoerenBed-tent staan beleving en ervaring voorop. Opnieuw ontdekken wat rust is.

Een goede plek om tot rust te komen?
Bij het Betere BoerenBed vind je geen televisie, computer of telefoon. Tenzij je zo afhankelijk bent van je mobieltje dat je ‘m zelfs meeneemt ‘die andere tijd in’. De meeste dagelijkse gemakken van vandaag-de-dag ontbreken. Zo word je uit je dagelijkse gewoontes en sleur weggetrokken. Weg van de dagelijkse stress en hectiek. Back to the roots. Koken? Ja, dat kan, maar wel op een authentieke houtkachel. Geen gas, geen elektriciteit. Kortom, aan de slag! En dat betekent: de gedachten verzetten en mentaal tot rust komen. Even naar een andere versnelling en in een ander tempo leven. Geldt dat ook voor de kinderen?

Avontuur voor de kinderen
Het Betere BoerenBed is een uitstekende plek om samen met de kinderen tot rust te komen. Zo’n oude boerderij met veel beesten, een hooiberg en veel land eromheen spreekt tot de verbeelding. Ze kunnen er – dagen lang – veilig spelen, en daar zijn de ouders dan ook weer blij mee.

‘s Avonds
In de avond kun je niet anders dan elkaar heerlijk verhalen vertellen bij het haardvuur. Nippend aan een kruidenthee of wijntje. Of lekker je gedachten de vrije loop laten terwijl je staart naar de sterrenhemel. Even helemaal niets? Lekker vroeg slapen in de comfortabele bedden, want die zijn er. ‘Niet van dat gekluns zoals met camperen, maar net dat comfortabele element wat het toch tot een heerlijke vakantie maakt’, vertelt een enthousiaste ervaringsdeskundige. Dus is het Betere BoerenBed een goed manier om tot rust te komen? Ja, helemaal weg uit de waan van de dag met ’s nachts een stel tevreden slapende kinderen op bed. Een leuke ontdekkingsreis naar ‘de rust van toen’.

Kortom, op ondekkingsreis naar rust bij Het Betere BoerenBed….

Ongezonde manieren om met stress om te gaan
Wil je echt geen stress meer? Niet voor even, maar voor heel lang niet meer? Dan moet je het volgende laten:

1. Roken
2. Te veel drinken
3. Je terugtrekken van familie, vrienden en activiteiten waaraan je (gewoonlijk) deelneemt
4 . Uren lang achter de buis hangen of voor de computer zitten
5. Te veel of te weinig eten
6. Pillen of drugs gebruiken om te ontspannen
7. Te veel slapen
8. De hele dag volplannen om problemen te voorkomen
9. Je stress op anderen afreageren

Wat moet je wel doen om stress te voorkomen en rust te vinden?
Iedereen is anders, dus probeer je eigen weg en manier te vinden. Twee handreikingen:

Verander de situatie:
1. Vermijd datgene wat je stress geeft
2. Vermijd personen die je stress geven

Verander je reactie:
1. Pas je aan aan datgene wat je stress geeft
2. Accepteer datgene wat je stress geeft

Melinda Smith, M.A., Ellen Jaffe-Gill, M.A., and Robert Segal, M.A contributed to this article.

Lees deel 2: Houd een stress-dagboek bij
Lees deel 4: Vermijd onnodige stress

Houd een stress-dagboek bij
Het bijhouden van een zogenoemd ’stress-dagboek’ helpt je om inzicht te krijgen in wat bij jou stress veroorzaakt en hoe je ermee omgaat. Dus heb je stress? Schrijf het op. Telkens weer. Het zal je helpen om patronen te herkennen in wat bij jou stress veroorzaakt. Dus:

1. Schrijf op wat (je denkt dat) de stress veroorzaakt
2. Hoe je je erbij voelt, geestelijk en fysiek
3. Hoe je reageerde op de stress
4. Wat je deed om jezelf weer wat beter te gaan voelen

Melinda Smith, M.A., Ellen Jaffe-Gill, M.A., and Robert Segal, M.A contributed to this article.

Lees deel 1 van deze serie van 10: Identificeer je stressbronnen
Lees deel 3 van deze serie van 10: Ongezonde manieren om met stress om te gaan

Komt er dan nooit een einde aan stress?
Soms lijkt het alsof er nooit een einde zal komen aan stress. Meer uren in een dag is een utopie, de rekeningen zullen altijd binnen blijven komen, je werk wordt echt niet rustiger en je familie zal echt niet minder van je gaan verwachten. Toch heb je veel meer controle over je leven da je denkt. Sterker nog, je dat realiseren is het begin van een leven met minder of geen stress. En de basis van ’stress management’. Het managen van stress heeft alles te maken met het heft in hand nemen: over je gedachten, je emoties, je agenda, je omgeving en je manier van omgaan met problemen. Het uiteindelijke doel is een evenwichtig leven, met tijd voor werk, relaties, ontspanning en vermaak – en veerkrachtig te blijven als je onder druk staat en tegelijkertijd uitdagingen blijven aangaan.

Identificeer de stressbronnen
Stress management begint met het identificeren van de bronnen van stress in je leven. Dit is niet zo gemakkelijk als het lijkt. De echte bronnen van stress zijn niet altijd duidelijk, en je ziet je eigen stress-inducerende gedachten, gevoelens en gedrag gemakkelijk over het hoofd. Natuurlijk weet je dat je je druk maakt om de deadlines op je werk. Maar misschien is het het uitstellen van de dingen, in plaats van de taken zelf, dat leidt tot de stress.

Om de echte bron van je stress te identificeren, kijken naar je gewoonten, houding en excuses:

Leg je je stress als tijdelijk uit (’er gebeurt deze periode zo veel’), terwijl je je niet kunt herinneren even lekker een adempauze genomen te hebben?

Geef je anderen of externe omstandigheden de schuld van stress? Of vind je jouw stress volkomen normaal?

Zolang je niet zelf de verantwoordelijkheid neemt voor je stress, zul je nooit degene zijn die er voor gaat zorgen dat je stress minder wordt of verdwijnt.

Melinda Smith, M.A., Ellen Jaffe-Gill, M.A., and Robert Segal, M.A contributed to this article.

Lees deel 2: Houd een stress-dagboek bij

Leuk artikeltje in het blad Gezond&zo van een grote zorgverzekeraar. Onder de titel Relax! valt er het volgende te lezen:

Zes minuten lezen kan genoeg zijn om het stressniveau met 68% te verlagen. Lezen werkt zelfs beter om te ontspannen dan luisteren naar muziek, wandelen of op een bank zitten met een kop thee…

Zie hier die boeken