Genoeg mensen lopen rond met een burn-out zonder dat ze zich ervan bewust zijn. Ze werken gewoon door, hebben een sociaal leven, maar toch voelt het allemaal anders. Ze weten dat ze stress hebben, maar zien het als tijdelijk. Gaat wel weer over… Terwijl de oorzaak van een burn-out vaak ver terug gaat. Oorzaken kunnen uit heden, maar ook uit je verre verleden komen. Daarnaast speelt de stress op meerdere terreinen op. Niet alleen op het werk. Dus is het vaak ook niet duidelijk wat nou zoveel stress veroorzaakt. Langzaam aan raak je van jezelf verwijderd. Van je normen, waarden en mogelijkheden.

Functie van stress
Stress maakt een ‘spulletje’ (adrenaline en cortisol) aan in je hersenen dat er voor zorgt dat je overleeft in bedreigende situaties. Dat je alert bent en extra energie krijgt. Als die stress echter lang aanhoudt, kan dat schadelijk zijn voor je zenuwstelsel en je gehele ‘huishouding’. Belangrijk dus om toch te proberen om de symptonen van een burn-out te herkennen.

Symptonen van een burn-out
Als je een burn-out hebt voel je je zowel fysiek als mentaal uitgeput. Je slaapt slecht, voelt je opgejaagd en kunt last hebben van hartkloppingen. Je gehele weerstand wordt minder, zodat je ook last kunt krijgen van hoofd- en buikpijn en sneller ziek bent.

Je raakt vervreemd van jezelf. Twijfelt aan je capaciteiten en kwaliteiten. Je stemmingen wisselen elkaar snel af, je bent sneller emotioneel, geïrriteerd en neerslachtig.

Met een burn-out kun je iets cynisch over je krijgen. Sta je verder af van je sociale omgeving, werk en collega’s. Je voelt je vervreemd van jezelf. Een gevoel van onrust, onzekerheid neemt bezit van je, waardoor je ook besluiteloos kunt raken. De eetlust wordt minder of juist veel meer en de zin in seks verdwijnt. Je wordt vergeetachtiger en kunt je minder goed concentreren. Paniek en angst zijn geen vreemde gevoelens meer voor je.

Onderneem actie
Als je bovenstaande symptonen herkent, is het tijd om contact op te nemen met de dokter, want een burn-out, die moet je echt hard aanpakken. Met hulp.

Wil je meer lezen over burn-out? Er zijn enkele boeken die je kunnen helpen.

Ter inspiratie:

Eerste Hulp bij Stress en Vermoeidheid
Frank Schaper

Wat is mindfulness?
Mindfulness is jezelf onderdompelen in het nu. Zonder te analyseren of te gaan bedenken dat je in het nu bent. Het is ‘zijn’. Niet nadenken over de toekomst, niet mijmeren over het verleden, maar focussen op het nu.

Wil je minder stress? Probeer de volgende mindfulness-technieken:

‘Scan’ je lichaam
Focus je aandacht op de verschilende onderdelen van je lichaam. Beginnend bij je voeten ga je naar boven via je je ledematen naar je hoofd. Voel je lichaam zonder aan de sensaties labels als ‘voelt goed’ of ‘voelt slecht’ te hangen. Doe niet meer dan je lichaam voelen.

Lopend mediteren
Bij mindfulness hoef je niet persé te liggen of te staan. Je doet ’t immers vanuit je gedachte. Je focust op elke stap, bent je bewust van het ritme van je adem en voelt de wind langs je gezicht blazen.

Mindful eten
Veel mensen die last hebben van stress, eten niet bewust. Ze denken er niet bij na en zijn zich weinig bewustvan hoe ’t smaakt. Nee, ze kijken ondertussen televisie, lezen de krant of eten terwijl ze ergens heen lopen. Als je echt minder wilt stressen, eet dan bewust. Denk na bij elke hapje dat je eet.

Mindful zijn is niet gemakkelijk. Hoe snel dwalen je gedachten niet af naar iets anders? Toch moet je blijven focussen op hetgeen je op het bewuste moment aan het doen bent. Als je mindfulness-meditatie genoeg oefent, gaat je brein anders functioneren. De delen met ‘plezier’ en ‘ontspannenheid’ worden sterker, terwijl ‘stress’ en ‘negativiteit’ – en dat is wat je wilt – afzwakken.

Lezen en leren over mindfulness
Diverse boeken over mindfulness vind je hier.

Mindfulness
David Dewulf

Mindfulness Werkboek
Verhalen over hoe mensen dagelijks met stress omgaan. Stap voor stap leren hoe je in het nu kunt leven, focussen en emotioneel kunt groeien. Aan de slag dus!

Mindfulness werkboek
David Dewulf

Leef gezond
Als je gezond leeft, kun je je beter wapenen tegen stress. Enkele tips:

Beweeg regelmatig
Zorg dat je minimaal 30 minuten per dag beweegt en drie keer 30 minuten per week sport. Tennis, zwemmen, voetballen, hardlopen, fitness…., jij mag kiezen. De beste manier om opgebouwde stress en spanning kwijt te raken.

Eet gezond
Een gezond lichaam kan het beste tegen stress. Dus eet bewust. Gedurende de hele dag. Start met een ontbijt en sla daar na geen maaltijden over. Eet voldoende groente en fruit.

Gebruik niet te veel cafeïne en suiker
Een kop koffie, cola of een dosis suiker kun je even wat energie geven, maar vervolgens daalt je energie-level. Kortom, je energiebalans raakt verstoord. Als je minder koffie, frisdrankjes, chocola en suikergoed eet, zul je je meer relaxed voelen en beter slapen.

Vermijd alcohol, sigaretten en drugs
Heel simpel: even lijk je te kunnen ontsnappen aan de (even) niet-zo-leuke of stressvolle werkelijkheid, uiteindelijk val je met excessief gebruik van deze middelen weer heel hard terug op aarde. Houd jezelf niet voor de gek, je weet zelf best wat goed en niet goed voor je is.

Zorg dat je genoeg slaapt
Goed en genoeg slapen is belangrijk voor zowel lichaam als geest. Als je niet goed of te weinig slaapt kun je minder goed nadenken, relativeren en overzicht houden. En daarmee verhoog je je kans op stress.

Lees al onze artikelen met tips en tools nog eens rustig na, ontspan en leef een lekker leven met een juiste dosis rust voor lichaam en geest!

Deel 9: Tips voor ontspanningen, relaxen en jezelf weer opladen

Leestip

Eerste Hulp bij Stress en Vermoeidheid
Frank Schaper

Zorg goed voor jezelf
Naast het vermijden van onnodige stress, het accepteren van stressvolle situaties en je eraan leren aanpassen, is het ook belangrijk om simpelweg goed voor jezelf te zorgen en leuke dingen te doen. Dan kun je beter met stress omgaan, mocht het op je pad komen. Geen overbodige luxe! Kortom:

Ruim tijd in in je agenda om te ontspannen en relaxen.
Laat die tijd niet van je afnemen door jezelf of iemand anders. Je hebt die tijd nodig om weer op te laden.

Zoek mensen op waar je blij van wordt en die je inspireren.
Dat helpt je om je eigen situatie van een afstand te leren bekijken en er niet teveel ‘in op te gaan’. Relativeren kan je enorm helpen.

Doe elke dag iets wat je heel leuk vindt.
Zo heeft elke dag iets positiefs waar je naar uit kunt kijken en op terug kunt zien. Ga dansen, lezen, schrijven, muziek maken of een stuk fietsen. Wat jij leuk vindt.

Lach!
Zie de humor in van de situaties die je meemaakt. Zo relativeer je jezelf. Daarnaast is lachen heel gezond voor onder andere je immuunsysteem. Kortom: behoud je gevoel voor humor te allen tijde.

Melinda Smith, M.A., Ellen Jaffe-Gill, M.A., and Robert Segal, M.A contributed to this article.

Deel 7: Accepteer de situatie als je haar niet kunt veranderen
Deel 9: Tips voor ontspanningen, relaxen en jezelf weer opladen

Leestip

Eerste Hulp bij Stress en Vermoeidheid
Frank Schaper

Kun je de situatie niet veranderen? Accepteer die dan.
In het leven heb je niet op alles invloed. Sommige zaken liggen buiten je zogenoemede ‘cirkel van invloed’. Leg je daarbij neer. Voorbeeld: het gedrag van andere mensen. Een file door een ongeluk. De recessie. Probeer je er niet druk om te maken, want je kunt er echt niets mee. Concentreer je op waar je wel invloed op hebt. Bijvoorbeeld je reactie op de situatie.

Bekijk het van de positieve kant.
Van uitdagingen en barrieres die we moeten overwinnen, worden we sterker. Zie die situaties als kansen om sterker te worden. Om persoonlijk te groeien. Indien je de situatie zelf in de hand hebt gewerkt, leer dan van je fouten en maak ze niet nog een keer.

Deel je gevoelens.
Praat met een goede vriend over wat je doormaakt. Of zoek professionele hulp. Ook al is de situatie beroerd en niet gemakkelijk te wijzigen, erover praten kan de wijze waarop je erin staat wel veranderen.

Laat negatieve energie gaan
Mensen maken fouten en niets en niemand is perfect. Vergeef mensen hun fouten. Ook jezelf voor de ‘fouten’ die van hebt gemaakt. Blijf niet hangen in woede en negatieve gevoelens, en raak niet verbitterd. Focus op het positieve en ga door met nieuwe dingen.

Lees deel 6: Bekijk de problemen van een andere kant
Lees deel 8: Zorg goed voor jezelf

Leestip

Eerste Hulp bij Stress en Vermoeidheid
Frank Schaper

Probeer de situatie te veranderen
Als het niet mogelijk is om een stress-situatie te voorkomen, probeer dan iets aan de situatie te veranderen. Zodat die volgende keer anders is. Je zult naar jezelf moeten kijken, naar hoe je communiceert met anderen, je opstelt en gedraagt in je dagelijks leven. Tips:

Spreek je gevoel uit. Als iemand of iets je dwars zit, deel dan je zorg. Als je je gevoelens niet uitspreekt, bouwt een verkeerd gevoel zich op en houdt de vervelende situatie aan.

Stel je open voor een compromis. Als je aan de ander vraagt om zijn of haar gedrag te veranderen, wees dan bereid dat zelf ook te doen. Als je bereid bent je een beetje aan te passen, is de kans groot dat je uitkomt op de gulden middenweg. Een plek waar je je beter zult voelen.

Wees assertief. Neem plaats achter het stuur van je leven. Pak problemen bij de kop, probeer erop te anticiperen en te vervelende situaties te voorkomen. Stel, je hebt een deadline over twee maanden voor het afronden van een belangrijk document waarvoor je enkele collega’s nodig hebt. Als het dan ook vakantietijd is en die collega’s gaan ook nog weg, zorg dan dat je ze op tijd inplant, zodat je niet met lege handen komt te staan.

Gebruik je tijd beter. Slecht tijd management veroorzaakt veel stress. Als je planningen te krap zijn en je loopt achter de feiten aan, is het moeilijk om rustig en gefocust te blijven. Als je vooruit plant en niet teveel hooi op je vork neemt, voorkom je een hoop stress.

Melinda Smith, M.A., Ellen Jaffe-Gill, M.A., and Robert Segal, M.A contributed to this article.

Lees deel 4: Vermijd onnodige stress
Lees deel 6: Bekijk de problemen van een andere kant

Leestip

Eerste Hulp bij Stress en Vermoeidheid
Frank Schaper